Zdalny odczyt liczników od 2027 r. – co naprawdę oznaczają nowe przepisy?

NOWE PRZEPISY UNIJNE

Zmiany w przepisach dotyczących efektywności energetycznej wprowadzają obowiązek stosowania urządzeń pomiarowych z funkcją zdalnego odczytu, wynika to realizacji celów polityki unijnej w tym. Są to nowe regulacje, które zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. 

Zakres podmiotowy i obiektowy 

Nowe obowiązki dotyczą podmiotów zaangażowanych w eksploatację, obsługę oraz projektowanie budynków, w szczególności właścicieli nieruchomości, zarządców budynków i wspólnot mieszkaniowych, a także projektantów instalacji sanitarnych oraz wykonawców instalacji grzewczych i wodnych. Regulacje mają zastosowanie do budynków zasilanych z sieci ciepłowniczych, budynków wielolokalowych oraz lokali użytkowych zaopatrywanych w energię z lokalnych kotłowni. W przypadku nowych budynków wymagania w zakresie zdalnego odczytu powinny być uwzględniane już na etapie projektowania. 

Wymagane urządzenia 

Nowe przepisy obejmują urządzenia służące do pomiaru zużycia energii i wody, w szczególności: 

• ciepłomierze,

• podzielniki kosztów ogrzewania, 

• wodomierze do ciepłej wody użytkowej. 

Kluczowym wymogiem jest wyposażenie tych urządzeń w funkcję zdalnego odczytu, umożliwiającą automatyczne pozyskiwanie danych bez konieczności fizycznego dostępu do lokali. W praktyce oznacza to, że urządzenia powinny umożliwiać regularne i bezpieczne przekazywanie danych pomiarowych do systemów rozliczeniowych, bez udziału użytkowników lokali. 

Obowiązki informacyjne 

Nowe regulacje nakładają obowiązki informacyjne zarówno po stronie dostawców energii, jak i właścicieli oraz zarządców budynków. Dostawcy energii są zobowiązani do przekazywania informacji o kosztach zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła dostarczanych do budynków, w których znajdują się lokale mieszkalne i użytkowe. Właściciele i zarządcy budynków wielolokalowych mają natomiast obowiązek:

• nieodpłatnie udostępniać użytkownikom lokali informacje o rozliczeniach kosztów ciepła, energii chłodniczej oraz ciepłej wody użytkowej co najmniej raz w roku,

• umożliwiać dostęp do danych o indywidualnym zużyciu co najmniej raz w miesiącu, jeżeli rozliczenia prowadzone są na podstawie urządzeń wyposażonych w funkcję zdalnego odczytu. 

• art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy (UE) 2023/1791 Dyrektywa EED – rozróżnienie wyrażnie usługę  między prawem dostępu a kosztem usługi. Gwarantuje użytkownikom nieodpłatny dostęp do informacji i danych, ale jednocześnie dopuszcza rozliczanie uzasadnionych kosztów realizacji usługi rozliczeniowej – zdalnego odczytu.

Wyjątki od reguły

Przepisy przewidują możliwość odstąpienia od montażu urządzeń pomiarowych z funkcją zdalnego odczytu w sytuacjach, gdy montaż nie jest technicznie możliwy lub gdy inwestycja nie jest ekonomicznie uzasadniona. W takich przypadkach brak montażu musi zostać odpowiednio uzasadniony i udokumentowany.

Analiza techniczno-ekonomiczna 

Dokument ten pozwala ocenić warunki techniczne oraz opłacalność inwestycji w określonym horyzoncie czasowym. Analiza techniczna i ekonomiczna powinna mieć formę udokumentowanego zestawienia obejmującego następujące elementy:

Uwaga praktyczna: Analiza techniczna i ekonomiczna może zostać sporządzona przez właściciela lub zarządcę budynku, jednak w praktyce zaleca się, aby przygotowała ją osoba posiadająca odpowiednie doświadczenie i wiedzę techniczną. 

Konsekwencje braku wdrożenia 

Niedopełnienie obowiązków wynikających z nowych regulacji może skutkować nałożeniem kar administracyjnych. Sankcje przewidziane są m.in. za brak wymaganych urządzeń, brak prawidłowych rozliczeń, odmowę udzielenia informacji użytkownikom lokali lub pobieranie opłat za ich udostępnienie. Wysokość kar wynosi od 1 000 do 5 000 zł. 

Przygotowanie do zmian

Choć nowe przepisy zaczną obowiązywać dopiero od 2027 roku, przygotowania do ich wdrożenia warto rozpocząć wcześniej. Analiza stanu technicznego instalacji, ocena opłacalności inwestycji oraz zaplanowanie ewentualnych modernizacji pozwolą uniknąć problemów organizacyjnych i finansowych w przyszłości.